شیخ مفید چه تفاوتهایی را میان راویان حدیث بیان کرده است؟

معنای این عبارت چیست: فالناس ممتحنون فی الأخبار وسماعها، فساهٍ فی النقل، ومعتمد فی الزیاده والنقصان، ومبدعٌ فی الشریعه متصنعٌ لحُسن الظاهر، یقصد به إضلال العباد

شیخ مفید در کتاب المسائل السرویه فصلی را به نام «اصناف احادیث ائمه» باز کرده، و در این فصل ابتدا به این نکته اشاره می‌کند که احادیث به لحاظ کیفیت صدور اقسامی دارند؛ زیرا برخی از روایات ظاهرش اراده نشده، بلکه به جهت تقیه یا اضطرار خلاف ظاهر اراده شده است.

سپس اضافه می‌کند علاوه بر این باید توجه داشت که مردم در نقل اخبار و شنیدن آن نیز مختلف هستند و مورد امتحان و آزمایش قرار گرفته‌اند. برخی در نقل احادیث سهل انگارند یا دچار اشتباه و سهو می‌شوند،

اما برخی مورد اعتماد هستند و چیزی را کم و زیاد نمی‌کنند و برخی نیز اهل بدعت در شریعت هستند و سعی می‌کنند از راه اظهار چهره‌ای خوب و ظاهری آراسته دیگران فریب دهند؛ بنابراین باید در بررسی روایات همه این جوانب را در نظر داشت.(۱)

 

________________________________________

(۱). فصل أصناف أحادیث الأئمه

و فی الجمله إن أقوال الأئمه ع کانت تخرج على ظاهر یوافق باطنه الأمن من العواقب فی ذلک.

و یخرج منها ما ظاهره خلاف‏ باطنه للتقیه و الاضطرار.

و منها: ما ظاهره الإیجاب و الإلزام و هو فی نفسه ندب و نفل و استحباب.

و منها: ما ظاهره نفل و ندب و هو على‏ الوجوب.

و منها: عام یراد به الخصوص و خاص یراد به العموم و ظاهرمستعار فی غیر ما وضع له حقیقه الکلام و تعریض فی القول للاستصلاح و المداراه و حقن الدماء.

و لیس ذلک بعجیب منهم و لا ببدع‏ و القرآن الذی هو کلام الله عز و جل و فیه الشفاء و البیان قد اختلفت ظواهره و تباین الناس فی اعتقادمعانیه و کذلک السنه الثابته عن النبی ص فالعلماء على اختلاف فی معنى کلامه ع فیها و مع ذلک کله فالناس ممتحنون فی الأخبار و سماعها فساه فی النقل و متعمد فیه الزیاده و النقصان و مبدع فی‏الشریعه متصنع لحسن‏الظاهر یقصد به إضلال العباد و الله موفق للصواب‏. مفید، محمد بن محمد، المسائل السرویه، ص ۷۶ و ۷۷، قم، المؤتمر العالمی لألفیه الشیخ المفید، چاپ اول، ۱۴۱۳ق.

شاید بپسندید:  دانلود نمونه سوال پایه یک حوزه علمیه سال۹۵

منبع: اسلام کوئست