عضویت در خبرنامه

با وارد کردن ایمیل خود و سپس تایید آن،جدیدترین مطالب و نرم افزار ها برای شما ارسال می شود :


 

سبد محصولات شما

  • سبد خریدتان خالی است.

وب گردی

نظریه کانت درباره ارزش معلومات

نظریه کانت درباره ارزش معلومات
نظریه کانت درباره ارزش معلومات
کانت فیلسوف شهیر آلمانی ( ۱۷۲۴ – ۱۸۰۴م ) نظریات قابل توجهی درباب‏ ارزش معلومات و سایر مسائل مربوط به علم دارد. کانت از فلاسفه درجه‏ اول اروپا به شمار می‏رود و اروپاییان اعتقاد عظیمی به فلسفه وی دارند. یکی از دانشمندان اروپا درباره فلسفه وی می‌گوید: ” گویا کوهی است که از فلسفه ریخته شده است “.

فلسفه کانت را از آن جهت که به حد اعلی به نقادی و صرافی عقل و فهم‏ انسان پرداخته و حدود عقل و حس را تعیین نموده و امور شناختی را از امور غیر قابل شناخت جدا ساخته فلسفه انتقادی ( کریتی سیسم ) می‏خوانند. مرحوم فروغی می‌گوید:

” نقادی علم و فلسفه را فرنسیس بیکن (Francis Bacon) ( نیمه دوم قرن شانزدهم و نیمه اول قرن هفدهم ) آغاز کرد و لاک دنبال آن را گرفت و برکلی به شیوه‏ دیگری در آن وارد شد و هیوم این مشرب را به درستی روشن و آشکار ساخته‏ است و اینها همه انگلیسی بوده‏اند، سرانجام کانت آلمانی به راهنمایی‏ هیوم در این خط افتاد و با اصلاح خطاها و تکمیل نقصهای او ورق دانش را یکباره برگردانید “.

ما از فلسفه کانت آن اندازه که مربوط به ارزش معلومات است در اینجا نقل می‏کنیم. دانلود/ادامه مطلب

نظریه دکارت در مورد محسوسات و معقولات

نظریه دکارت در مورد محسوسات و معقولات
نظریه دکارت در مورد محسوسات و معقولات
دکارت ( ۱۵۹۶ – ۱۶۵۰م ) و پیروانش – که آنها را ” کارتزین ” (cartesien) می‌گویند – به پیروی از ارسطو مکتب جزم را اختیار کردند ولی با این‏ تفاوت که ارسطو و پیروانش محسوسات و معقولات هر دو را معتبر و محصل‏ یقین می‏دانستند و در منطق ارسطو در باب ” برهان ” استعمال معقولات و محسوسات هر دو جایز شمرده شده است ولی دکارت تنها معقولات را محصل‏ یقین می‏داند اما محسوسات و تجربیات را تنها دارای ارزش عملی می‏داند.

دکارت برخلاف ارسطو، در منطقی که خودش در مقابل منطق ارسطو وضع کرده‏ ، تنها به معقولات اعتماد می‏کند و از تجربیات نامی نمی‏برد.

دکارت با آنکه به تجربه حسی اهمیت داد و خود تا اندازه‏ای اهل تجربه‏ بود آن را فقط وسیله ارتباط انسان با خارج برای استفاده در زندگی مفید می‏دانسته نه برای کشف حقیقت. به نقل مرحوم فروغی می‌گوید: ” مفهوماتی که از خارج به وسیله حواس پنجگانه وارد ذهن می‏شوند نمی‏توانیم مطمئن باشیم که مصداق حقیقی در خارج دارند و اگر هم داشته‏ باشند یقین نیست که صورت موجود در ذهن با امر خارجی مطابقت دارد “.

ایضا می‌گوید:

” من از بعضی اجسام ادراک گرمی می‏کنم و چنین می‏پندارم که آنها همان‏گونه گرمی دارند که من در وجود خود دارم و حال آنکه آنچه را می‏توانم‏ معتقد شوم این است که در ذات آتش چیزی هست که در وجود من ایجاد حس‏ گرمی می‏کند اما از این احساس نباید درباره ” حقیقت اشیاء ” عقیده‏ اتخاذ کنم زیرا ادراکات حسی در انسان تنها برای تمیز سود و زیان و تشخیص مصالح وجود است و وسیله دریافت حقایق نیست “. دانلود/ادامه مطلب

مکتب سپتی سیسم یا مکتب شکاکان چیست؟

مکتب سپتی سیسم یا مکتب شکاکان چیست؟
مکتب سپتی سیسم یا مکتب شکاکان چیست؟
ولی در همان زمان مکتب دیگری تأسیس شد که ” سپتی سیسم ” یا ” مکتب شکاکان ” خوانده می‌شود. پیروان این مکتب به عقیده خود راه وسطی‏ را پیش گرفتند، نه پیرو سوفسطائیان شدند که گفتند واقعیتی در ماوراء ذهن انسان اصلا وجود ندارد و نه فلسفه جزمی را که مدعی بود به ادراک‏ اشیاء آنطور که در واقع و نفس الامر هستند می‏توان نائل شد پسندیدند.

پیروان این مکتب گفتند ادراکات انسان از امور جهان بستگی کامل دارد با وضع خاص ذهن شخص ادراک کننده، و آنچه هر کس از امور جهان می‏فهمد آنچنان است که ذهن وی اقتضا کرده نه آنچنانکه آن شی در واقع و نفس‏الامر هست، ممکن است اشیاء در واقع چگونگی خاصی داشته باشند و ما به حسب‏ اقتضای خاص ذهن خود آنها را با کیفیت دیگری ادراک کنیم.

پیرهون مؤسس این مکتب ده دلیل که از آن جمله است ” تأثیر دخالت‏ شرایط زمانی و مکانی و کیفیت ساختمان قوای ادراکی شخص ادراک کننده ” اقامه کرد بر نفی ارزش یقینی ادراکات، و ثابت نمود که ادراکات ما نسبت به اشیاء بستگی دارد به یک سلسله عوامل خارجی و یک سلسله عوامل‏ داخلی و با تغییر آن عوامل تغییر می‏کند، پس ما نباید بگوییم اشیاء را آن گونه که در واقع و نفس ‏الامر هستند درک می‏کنیم بلکه باید بگوئیم آنها را آن گونه که وضع ساختمان قوای ادراکی ما در تحت تأثیر شرایط مخصوص‏ اقتضا می‏کند ادراک می‏کنیم، اما حقیقت چیست نمی ‏دانیم. دانلود/ادامه مطلب

پیدایش سوفیسم در یونان

پیدایش سوفیسم در یونان
پیدایش سوفیسم در یونان
در حدود قرن پنجم قبل از میلاد در یونان قدیم که در آن وقت دارای تمدنی‏ عالی بود و فلاسفه و دانشمندان بزرگی در آن سرزمین ظهور کرده بودند و مکاتب فلسفی گوناگونی را به وجود آورده بودند، به واسطه حوادث چندی – که از آن جمله است بروز عقاید و آراء گوناگون و متضاد در مسائل فلسفی و پیدایش نظریه‏های مختلف درباره توجیه جهان – عده‏ای از دانشمندان یکباره‏ حیرت زده شدند و تمام ادراکات و آراء عقاید بشری حتی بدیهیات اولیه را باطل و خیال محض دانستند و هیچ ارزشی برای هیچ فکر و هیچ ادراکی قائل‏ نشده جهان معلومات را هیچ در هیچ دانستند و به این ترتیب مکتب سفسطه ( سوفیسم ) پدید آمد.

ولی در مقابل این عده، سقراطیون و بالاخص ارسطو قیام کردند، راههای‏ مغلطه آنان را باز و ارزش معلومات را تثبیت نمودند و ثابت کردند که‏ جهان معلومات هیچ در هیچ نیست و انسان نیرویی دارد که می‏تواند اشیاء را آنطور که در واقع و نفس الامر هستند دریابد و اگر انسان فکر خود را راست‏ و درست راه ببرد می‏تواند به ادراک واقع و نفس‏الامر نائل شود. دانلود/ادامه مطلب

آیا ” حقیقت ” مطلق است یا نسبی؟

آیا ” حقیقت ” مطلق است یا نسبی؟
آیا " حقیقت " مطلق است یا نسبی؟
عده‏ای از دانشمندان جدید هستند که منکر اطلاق حقایق‏اند و قائل به ” حقیقت نسبی ” می‏باشند.

این جماعت را “نسبیون” یا “رولاتیویست” (relativist) و مسلک آن را ” نسبیت ” یا “رولاتیویسم ” (relativism) می‏خوانند.

خلاصه عقیده این دانشمندان این است: ماهیت اشیاء که علم به آنها تعلق‏ می‏گیرد ممکن نیست به طور اطلاق و دست نخورده در قوای ادراکی بشر ظهور کند و مکشوف گردد، بلکه هر ماهیتی که بر انسان مکشوف می‏گردد، دستگاه‏ ادراکی از یک طرف، شرایط زمانی و مکانی از طرف دیگر، در کیفیت ظهور و نمایش شی ادراک شده بر شخص ادراک کننده دخالت دارد، و از این‏ جهت است که هر فرد یک چیز را مختلف ادراک می‏کند (به این معنی که افراد مختلف یک چیز را مختلف ادراک می‏کنند) بلکه یک نفر در دو حالت یک چیز را دو نحو ادراک می‏کند. دانلود/ادامه مطلب

آیا حقیقت موقت است یا دائمی؟

آیا حقیقت موقت است یا دائمی؟
آیا حقیقت موقت است یا دائمی؟
این مطلب نیز شایسته دقت است. دقت در این مطلب از بسیاری از اغلاط و اشتباهات جلوگیری می‏کند.

محققین از منطقیین و فلاسفه قدیم یکی از خواص حقیقی بودن مفاهیم و محتویات فکری را ” دوام ” می‏دانستند و می‏گفتند ” حقایق دائمی هستند “. شیخ الرئیس ابوعلی بن سینا در منطق شفا درباره این مطلب بحث کافی‏ کرده.

برای عده‏ای از دانشمندان جدید و بالاخص مادیین این مطلب تولید اشتباه‏ کرده است و گمان کرده اند مقصود این بوده که موضوع یک فکر حقیقی و مطابق‏ با واقع باید یک امر ثابت و جاویدان باشد و از این راه به حمله‏ پرداخته‏اند و مدعی شده‏اند که این عقیده از آنجا برای دانشمندان قدیم پیدا شده است که به اصل تغییر در طبیعت توجه نداشته‏اند و با توجه به اصل‏ تغییر در طبیعت باید گفت حقایق موقت‏اند نه دائمی.

مادیین اعتقاد به دائمی بودن حقایق را از آثار جمود منطق قدیم و از خواص تفکر متافیزیکی می‏دانند. دانلود/ادامه مطلب

آیا ممکن است یک چیز هم حقیقت بوده باشد و هم خطا؟

آیا ممکن است یک چیز هم حقیقت بوده باشد و هم خطا؟
آیا ممکن است یک چیز هم حقیقت بوده باشد و هم خطا؟
معمولا هر یک از حقیقت و خطا یا صحیح و غلط یا صدق و کذب را در مقابل‏ یکدیگر قرار می‏دهند و می‌گویند یک فکر اگر حقیقت و صحیح و صادق بود پس‏ ممکن نیست خطا و غلط و کذب باشد، و بالعکس اگر خطا بود ممکن نیست‏ حقیقت بوده باشد، مثلا این فکر ” زمین به دور خورشید می‏چرخد ” یا راست است یا دروغ، شق ثالث ندارد.

راجع به هر مطلب دیگر نیز در نظر بگیریم خواه مربوط به مسائل روزمره باشد ( من امروز با فلان رفیق ملاقات‏ کردم ) و خواه مربوط به حقایق تاریخی ( ارسطو شاگرد افلاطون بوده است ) و خواه مربوط به حقایق کلی علمی ریاضی مثل ” پنج ضرب در پنج مساوی است‏ با بیست و پنج ” یا حقایق کلی طبیعی مثل آنکه ” اجسام در اثر حرارت‏ منبسط می‏شوند ” یا حقایق فلسفی مثل آنکه ” دور و تسلسل باطل است ” همین‏طور است. دانلود/ادامه مطلب

آمار سایت

  • بازديد امروز : 4481
  • ميانگين ارسال : 2.08
  • افراد آنلاين : 11 نفر

تبلیغ