فرقه‌ اسماعیلیه «بهره» چه کسانی‌اند؟ و چه عقایدی دارند؟

اسماعیل، فرزند بزرگ امام صادق”علیه السلام» – که در شأن و منزلت او تردیدی نیست – در زمان حیات ‌حضرتشان وفات یافته و به فرمان ایشان تجهیز و به خاک سپرده شد. قبر اسماعیل هم اکنون در قبرستان بقیع در مدینه منوّره قرار دارد.(۱)

امام جعفر صادق”علیه السلام» فرزند خود «موسی» را به عنوان امام بعد از خود به مردم معرفی کردند. با این حال، گروهی از یاران امام صادق”علیه السلام» با این انتصاب مخالفت نموده و بر امامت اسماعیل پای‌ فشردند. گروهی از آنان حتی منکر مرگ اسماعیل شدند و مرگ او را تقیـه‌ای بـرای مصـونیـت از سـوء قصـد دشمنان دانستنـد. ایـن‌ انشعـابیـون سپـس محمـد پسـر اسـمـاعیل را امام بعدی دانستند و با عدم قبول امامت موسی کاظم”علیه السلام»، رسماً از سایر شیعیان جدا شدند.(۲)

‌پس از مرگ محمد، اسماعیلیه به‌‌طور پراکنده تبلیغاتی را انجام می‌دادند تا سرانجام با روی کار آمـدن حـکومت فاطمیان‌ مصر، این فرقه بسیار قدرتمند شد و مبلّغانی را به سراسر مملکت اسلامی آن زمـان، اعـزام نمود.(۳)

پس از مرگ المستنصر، هـشـتـمـیـن خلیفه فاطمی و امام اسماعیلی‌ها، اختلافی بین اسماعیلیان بروز نمود؛ زیرا گروهی از آنـان، نزار‌ ‌پسر بزرگ وی را رهبر اسماعیلیه‌ها دانستند و گروه دیگر، مستعلی فرزند کوچک وی را.(۴) این امر سبب بروز درگـیـری‌ سـخـتـی بین دو برادر شد و به انشعاب اسماعیلیه‌ها انجامید؛ پیروان نزار‌ ‌نسل آغاخانیه‌های فعلی را تشکیل دادند و پیروان مستعلی‌‌ ‌به «مستعلیون» معروف شدند که بــاقـیـمـانـده آنـان امـروزه بـه «بهره» موسوم‌اند.(۵)

مهم‌ترین اعتقادات بهره‌ها

با توجه به این‌که بهره‌ها از فرقه اسماعیلیه بوده و به‌طور طبیعی از اعتقادات عامه آنان برخوردارند، اما در عین حال به عقایدی اختصاص یافته‌اند که اساسی‌ترین آنها عبارت است از:

‌۱٫ تنها یک خدا وجود دارد.

‌۲٫ قرآن، کتاب دینی شیعیان بهره است و کلیه این فرقه‌ها باید در فراگیری مفاهیم آن بکوشند؛ هرچند تنها داعیان و معدودی از بزرگان مذهبی به باطن قرآن آگاهی دارند.

حضرت محمد(صلی الله علیه و اله) پیامبر خدا و حضرت علی”علیه السلام» وصی و شریک‌ او است و همواره جانشین پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) به شمار می‌رود.

‌۴٫ امـامـان، مـکمل پیامبران هستند؛ با این تفاوت که پیامبران مبلّغان شرایع ظاهری و امامان مبلّغان شرایع باطنی اسلام‌‌اند.

‌۵٫ نسل شیعیان فعلی از حضرت علی”علیه السلام» نشأت می‌گیرد که بعد از پیامبر خدا(صلی الله علیه و اله) دارای بالاترین درجه تقدیس و احترام‌ است‌.

‌۶٫ پس از حضرت علی”علیه السلام» که مقامی بالاتر از امام دارد و «اساس» خوانده می‌شود، سایر امامان بـهـره داوودی عـبارتند از: امام حسن، امام حـسـیــن‌‌، امـام زیـن‌الـعـابـدیـن‌‌، امـام محمدباقر‌، امام جعفرصادق‌‌، اسماعیل‌، محمـد بـن اسمـاعیـل‌، عبـداللـه‌، احمد، حسین (مستـور)، مهـدی عبیـداللـه‌، القـائـم بـامر الله‌، المنصور بالله‌، المعز لدین الله‌، العزیز بالله‌، الحاکم بامر الله‌، الظاهر لاعزاز دین ‌الله‌، المستنصر بالله‌، المستعلـی بـالله‌، الآ‌مر باحکام ‌الله‌‌ ‌و ابوالقاسم الطیب‌.

شاید بپسندید:  دانلود نمونه سوال درس تلخیص الالهیات ب۲ حوزه علمیه

‌بهـره‌هـا سلسلـه خلفـای فـاطمـی را تـا الآمر باحکام ‌الله‌‌ ‌به عنوان امام قبول دارند، ولی چهار خلیفه بعد از او، الحافظ لدین ‌الله، الضافر بامر الله، الفائز بالله و العاضد لدین ‌الله‌‌ ‌را امام نمی‌دانند. امام بیست‌و‌یکم آنها طیب‌، بنا به عقیده بهره‌ها از نظر غایب‌ شده است.

‌۷٫ مقام اسماعیل‌‌ ‌از سایر امامان بالاتر است؛ چون هر امام هفتمی مقام والاتری نسبت به شش امام قبلی دارد.

‌۸٫ از تمام انبیا گناه صادر شده است؛ چون آنان مراتبی که مستحق آن نبوده‌اند از خداوند متعال درخواست کرده‌اند، ولی‌ حضرت علی”علیه السلام» و امامان نسل او هیچ‌گاه گناه نکرده‌اند؛ چون هیچ وقت از خداوند آنچه را که لایق آن نبوده‌اند، نخواسته‌اند.

‌۹٫ ابلیس مرده است، ولی هر کس با امام زمان خود مخالفت کند، ابلیس است.

‌۱۰٫ اگر امامی مرتکب فواحش یا محرمات شود، باز در مقام امامت باقی خواهد ماند.

‌۱۱٫ آغاز ظهور ائمه از شهر مدینه بوده است و طی سال‌های ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلادی این مکتب در قاهره (مبدأ مذهب و فرهنگ فاطمیه) ادامه یافته است.

‌۱۲٫ به تمامی امامان از ۲۱ به بعد، دستور داده شده است به‌طور مخفی و دور از اجتماع زندگی کنند.

‌۱۳٫ از امام بیست‌و‌یکم به بعد، نمایندگان ائمه که داعـی مطلق نامیده می‌شوند، به عنوان راهبر و راهنمـا از طـرف ائمه برای‌ امت اسلام منصوب شده‌اند.(۶)

 

________________________________________

(۱). شیخ مفید، محمد بن محمد، الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، ج ‏۲، ص ۲۰۹، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، ۱۴۱۳ق؛ طبرسی، فضل بن حسن، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج ‏۱، ص ۵۴۶، مؤسسه آل البیت”علیه السلام»، قم، چاپ اول، ۱۴۱۷ق.

(۲). ر.ک: الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، ج ‏۲، ص ۲۱۰؛ طباطبایی، سیدمحمد حسین، شیعه در اسلام، ص ۶۷ – ۶۸، قم، دفتر نشر اسلامی، چاپ سیزدهم، ۱۳۷۸ش؛ حلبى‏، على اصغر، تاریخ علم کلام در ایران و جهان، ص ۱۳۹، تهران، انتشارات اساطیر، چاپ دوم، ۱۳۷۶ش‏.

(۳). ر.ک: تاریخ علم کلام در ایران و جهان، ص ۱۴۰؛ شیعه در اسلام، ص ۶۸٫

(۴). تاریخ علم کلام در ایران و جهان، ص ۱۴۱؛ سبحانى‏، جعفر، بحوث فی الملل و النحل، ج ‏۸، ص ۱۵۵، قم، مؤسسه النشر الإسلامی، مؤسسه الإمام الصادق”علیه السلام».

(۵). ر.ک: بحوث فی الملل و النحل، ج ‏۸، ص ۲۸؛ قاضى نعمان‏، تأویل الدعائم، ج ‏۲، ص ۱۰، قاهره، دار المعارف‏، چاپ اول، بی‌تا.

(۶). ر.ک: عرب‌احمدی، امیر بهرام، آشنایی با شیعیان بهره داوودی،‌ مجله اخبار شیعیان، اردیبهشت ۱۳۸۸ش، شماره ۴۲، ص ۵۲٫

منبع: اسلام کوئست