آیا در نظریه حرکت جوهری، جوهرهای پنج‌گانه می‌توانند به یکدیگر وابسته باشند؟ به عنوان مثال تعریف می‌شود که نفس، جوهرى است که ذاتاً مجرّد از ماده است و فعلاً وابسته به‏ آن. آیا این وابستگی تغایری با تعریف جوهر مبنی بر «ماهیه اذا وجدت فی الخارج وجدت لا فی موضوع»، ندارد؟

آیا جوهر های پنج‌گانه در نظریه حرکت جوهری می توانند به یکدیگر وابسته باشند؟

با دقت در تعریف فلاسفه از جوهر، پاسخ این سؤال به دست می‌آید؛ زیرا فلاسفه در تعریف جوهر گفته‌اند:

«الجوهر ماهیه اذ وجدت فی الخارج وجدت لا فی موضوع مستغن عنها»؛(۱) جوهر موجودی مستقل است که در تقرر وجودی خود نیاز به محلی که آن محل بی‌نیاز از او باشد، ندارد.

قید «مستغن عنها»، (محل بی‌نیاز از او) که در تعریف آمده، برای پاسخ به همین دست از سؤالات آمده است.

بنابراین تعریف، نفس هر چند محتاج موضوع (بدن) است، ولی موضوع (بدن) نیز محتاج نفس است؛ نتیجه این‌که تعریف فلاسفه از این جهت مشکل ندارد.(۲)

 

________________________________________

(۱). رجوع شود به: پاسخ ۷۸۵ (جوهر و عرض).

(۲). ر. ک: طباطبائی، سید محمد حسین، نهایه الحکمه، ص ۹۰ به بعد، قم، مؤسسه نشر اسلامی، چاپ پنجم، ۱۴۰۴ق

 اسلام کوئست

شاید بپسندید:  آموزش تصویری کسب درآمد از اینترنت با وقت های سوخته