منصوب به نزع خافض یعنی چه توضیح دهید؟

معتل یعنی چه توضیح دهید؟

مثال یعنی چه توضیح دهید؟

اجوف یعنی چه توضیح دهید؟

ناقص یعنی چه توضیح دهید؟

متن سوال ارسال شده:

فرق بین منصوب بودن کلمه بخاطر «اسقاط حرف جر» و «منصوب بودن به نزع خافض» چیست؟

فرق بین «اجوف»، «معتلّ» و «ناقص» چیست؟

  1. منصوبٌ بِنَزعِ الخافِض یعنی اسمی که نصب داده شده به سبب کنده شدن حرف جر، بنابراین «منصوب به اسقاط حرف جر» با «منصوب بنزع الخافض» فرقی ندارد. مانند قوم در آیه: «وَ اخْتَارَ مُوسىَ‏ قَوْمَهُ سَبْعِینَ رَجُلًا.»(۱) در این‌جا «قوم» منصوب بنزع الخافض است و در اصل «مِن قَومِهِ» بوده، «من» از کلام حذف و کنده شده؛ لذا «قوم» منصوب شده است.(۲)

به هر کلمه‌‌ای که دارای حرف عله(واو، یا، الف) باشد در علم صرف به آن کلمه «معتل» گفته می‌شود.

حال اگر این حرف عله فاء الفعل کلمه باشد به آن «معتل الفاء» یا «مثال» می‌‌گویند؛ مانند وَعَدَ، یَسَرَ، وَعدٌ.

اگر حرف عله عین الفعل کلمه باشد به آن کلمه «معتل العین» یا «اجوف» گفته می‌شود؛ مانند قَوَلَ(قالَ)، بَیَعَ(باعَ)، قَولٌ، بَیعٌ.

و اگر حرف عله لام الفعل کلمه باشد به آن کلمه «معتل اللام» یا «ناقص» می‌گویند؛ مانند رَمَیَ(رَمی)، دَعَوَ(دَعا)، رَمیٌ، دَعوٌ.

 

________________________________________

(۱). اعراف، ۱۵۵٫

(۲). دعاس، حمیدان، قاسم، اعراب القرآن الکریم، ج ۱، ص ۳۹، دمشق، دارالمنیر و دارالفارابی، چاپ اول، ۱۴۲۵ق.

منبع: اسلام کوئست

شاید بپسندید:  آیا کُردها از جنیان هستند؟ معامله با آنها چگونه است و چه حکمی دارد؟