پیدایش سوفیسم در یونان
پیدایش سوفیسم در یونان
در حدود قرن پنجم قبل از میلاد در یونان قدیم که در آن وقت دارای تمدنی‏ عالی بود و فلاسفه و دانشمندان بزرگی در آن سرزمین ظهور کرده بودند و مکاتب فلسفی گوناگونی را به وجود آورده بودند، به واسطه حوادث چندی – که از آن جمله است بروز عقاید و آراء گوناگون و متضاد در مسائل فلسفی و پیدایش نظریه‏های مختلف درباره توجیه جهان – عده‏ای از دانشمندان یکباره‏ حیرت زده شدند و تمام ادراکات و آراء عقاید بشری حتی بدیهیات اولیه را باطل و خیال محض دانستند و هیچ ارزشی برای هیچ فکر و هیچ ادراکی قائل‏ نشده جهان معلومات را هیچ در هیچ دانستند و به این ترتیب مکتب سفسطه ( سوفیسم ) پدید آمد.

ولی در مقابل این عده، سقراطیون و بالاخص ارسطو قیام کردند، راههای‏ مغلطه آنان را باز و ارزش معلومات را تثبیت نمودند و ثابت کردند که‏ جهان معلومات هیچ در هیچ نیست و انسان نیرویی دارد که می‏تواند اشیاء را آنطور که در واقع و نفس الامر هستند دریابد و اگر انسان فکر خود را راست‏ و درست راه ببرد می‏تواند به ادراک واقع و نفس‏الامر نائل شود.

چنانکه می‏دانیم ارسطو ” منطق ” را که میزان و مقیاس درست فکر کردن‏ است به همین منظور تدوین نمود و در فن برهان منطق نتیجه برهان را ” یقین ” یعنی ادراک مطابق با واقع دانست و برای تحصیل یقین به وسیله‏ برهان، به کار بردن محسوسات و معقولات هر دو را معتبر شمرد یعنی هم‏ برای ادراک حسی و هم برای ادراک عقلی ارزش یقینی قائل شد و پایه فلسفه‏ جزمی ( دگماتیسم ) را به این وسیله استوار نمود.

منابع:

اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۱، ص۱۵۷

شاید بپسندید:  دیدگاه اسلام درباره اسوالد اشپنگلر؛ که تاریخ را بی‌هدف و تکاملی می‌پندارد، چیست؟