علم واجب تعالی به اشیاء علم فعلی است
علم واجب تعالی به اشیاء علم فعلی است
علم واجب‏ الوجود به اشیاء قطعا نمی‏تواند علم انفعالی باشد. اگر چنین‏ باشد، معنایش این است که اول اشیاء وجود داشته باشند و چون اشیاء وجود دارند، همانطور که ما اشیاء را احساس می‏کنیم، واجب‏الوجود هم آنها را به نحوی احساس کند و درک کند. این به دلائلی برای واجب‏الوجود محال‏ است و نمی‏شود که به اشیاء علم انفعالی داشته باشد و علمش متأخر از معلوم باشد.

علم واجب‏الوجود به اشیاء قهرا علم فعلی خواهد بود. این علم فعلی را ما در اینجا در مقابل انفعالی بکار می‏بریم. یعنی علمی که اول آن علم‏ وجود دارد و سپس به واسطه وجود علم، معلوم وجود پیدا می‏کند. بعد باید وارد بشویم که چرا علم واجب‏الوجود به اشیاء علم فعلی است. ما قبلا علم‏ واجب‏الوجود به ذاتش را بیان کردیم و تصویر کردیم که آن علم چگونه است‏. اکنون چگونگی علم واجب‏الوجود به اشیاء را بیان می‏کنیم و می‏گوئیم که‏ چگونه واجب‏الوجود قبل از اشیاء علم به اشیاء دارد.

منابع:

درسهای الهیات شفا، شهید مطهری، ج۲، ص۳۷۲

شاید بپسندید:  نظر شیخ اشراق در علم مجرد به فعل خود